fumaro

Zygmunt III Waza- (1566-1632) król Polski od 1587r. król szwedzki 1592-98, syn króla szwedzkiego Jana III i Katarzyny Jagiel¬lonki; ożeniony z Anną, córką Karola (Habsburga), a po jej śmierci z siostrą Anny- Konstancją. Walczył o tron polski z arcyksięciem Maksymilianem, dążył do wzmocnienia władzy królewskiej i wprowadzenia absolutyzmu wg wzorów hiszpańskich; współdziałał z papiestwem i Habsburgami; dążąc do odzyskania tronu szwedzkiego wplątał Polskę w przewlekłe wojny ze Szwecją (1563-1721); interwencja w sprawach moskiewskich doprowadziła do wojny z Moskwą oraz do uzyskania nabytków terytorialnych (Smoleńsk, Czernihów); wspomaganie Habsburgów spowodowało wojnę z Turcją; Zygmunt III Waza zajmował stanowisko ultrakatolickie i otaczał się jezuitami; za jego panowania rozwinęła się kontrreformacja, została przeprowadzona unia brzeska; 1606 opozycja szlachecka wznieciła rokosz pod przywództwem Zebrzydowskiego. Zygmunt III Waza przeniósł swą rezydencję do Warszawy; dokonał przebudowy Zamku Królewskiego; protektor i znawca sztuki, zwłaszcza muzyki, jego mecenat odegrał ważną rolę dla rozwoju sztuki wczesnego baroku.
Jerzy Lubomirski- (1616-1667) marszałek wielki koronny od 1650, hetman polny koronny od 1657; wielokrotny poseł na sejmy, uczestnik bitwy pod Zborowe 1649 i 1651; odznaczył się w czasie wojny ze Szwecją i podczas najazdu Rakoczego 1655-1660; 1660 przyczynił się do skapitulowania wojsk rosyjsko- kozackich pod Cudnowem; przywódca opozycji wobec polityki dworu, przeciwnik reform ustrojowych i ogłoszenia elekcji „vivente rege”; 1665 wywołał rokosz , który udaremnił reformę państwa.
ROKOSZ LUBOMIRSKIEGO- zbrojne wystąpienie wszczęte 1665 przeciw Janowi Kazimierzowi przez J.S.Lubomirskiego, przeciwnika reform ustrojowych i elekcji „vivente rege”; 1665-1666 zwolennicy Lubomirskiego zrywając sejmy paraliżowali działalność ustawodawczą, a on sam poparty przez część wojska koronnego i szlachtę pobił oddziały królewskie pod Częstochową (1665)i Mątwami;1666 obie strony zawarły ugodę w Łęgowicach, Lubomirski ukorzył się przed królem, a Jan Kazimierz zrezygnował z planów elekcji „vivente rege”.
Władysław Siciński- (?-1664) stolnik upicki, poseł na sejmy; wprowadził do praktyki sejmu polskiego „liberum veto”, zrywając 1652 sejm z polecenia J. Radziwiłła (sprzeciwił się przedłużeniu obrad sejmowych).
Michał Korybut Wiśniowiecki- (1640-1673) król polski od 1669, syn Jeremiego Michała i Gryzeldy Konstancję z Zamojskich; małżeństwo z arcyksiężniczką Eleonorą Marią (1670), siostrą cesarza Leopolda I, zbliżyło go do Austrii, stanowiąc oparcie przeciw stronnictwu francuskiemu; był władcą nieudolnym; panowanie jego wypełniały wewnętrzne walki stronnictw (gołąbska konfederacja i szczebrzeszyńska konfederacja); większość sejmów została zerwana; 1672 Wiśniowiecki odnowił z Brandenburgią dawny układ, z Moskwą pozostawał w rozejmie; 1672 Turcy zdobyli Kamieniec Pomorski, zmuszając Rzeczpospolitą do zawarcia niekorzystnego traktatu w Buczczu.
Jan II Kazimierz Waza- (1609-1672)król polski od 1648-1668, tytularny król szwedzki, syn Zygmunta III Wazy i Konstancji z Habsburgów, przyrodni brat Władysława IV; w czasie wojny 30- letniej służył w armii austriackiej (od 1635), 1638-1640 więziony we Francji jako sprzymierzeniec Habsburgów; 1643 wstąpił do zakonu jezuitów, a następnie został mianowany kardynałem; 1648 obrany, a1649 koronowany na króla polskiego. Za panowania Jana Kazimierza kraj uległ ruinie gospodarczej na skutek licznych wojen, m.in. z Kozakami, Rosją, Tatarami, Węgrami, Brandenburgią, a szczególnie ze Szwecją; 1655, w czasie najazdu Szwecji, opuszczony przez część szlachty i magnaterii, wydał uniwersał wzywający naród do walki z wrogiem, a następnie przy pomocy konfederacji tyszowieckiej kierował walką ;1656 złożył tzw. śluby lwowskie, w których zobowiązał się do m.in. do poprawy doli chłopów; po odparciu najazdu Rakoczego zawarł 1657 z elektorem brandenburskim traktaty welawsko- bydgoskie; 1660 podpisał ze Szwecją pokój w Oliwie. Bezskutecznie dążył do przeprowadzenia reformy państwa,